Giải Nobel Vật lý 2018 vinh danh những phát minh đột phá trong lĩnh vực laser


Lúc 16h50 2/10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm khoa học Hoàng gia Thuỵ Điển trao giải Nobel Vật lý năm 2018 cho ba nhà khoa học vì "các phát minh đột phá trong lĩnh vực vật lý laser".

  Ngày 2/10, Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển tại Stockholm thông báo 3 nhà khoa học Arthur Ashkin (người Mỹ), Gérard Mourou (người Pháp) và Donna Strickland (người Canada) đã đoạt giải Nobel Vật lý năm 2018 nhờ “những phát minh đột phá trong lĩnh vực laser”. Theo đó, Arthur Ashkin, nhà vật lý học người Mỹ, được trao một nửa giải thưởng nhờ phát minh nhíp quang học, một loại bẫy ánh sáng cho phép ánh sáng điều khiển những hạt nhỏ. Nhíp quang học của Ashkin giữ chặt các hạt, nguyên tử và phân tử bằng ngón tay laser. Thiết bị có thể kiểm tra và điều khiển virus, vi khuẩn và tế bào sống khác mà không gây thương tổn, tạo cơ hội quan sát và kiểm soát các tổ chức sống. Hai nhà vật lý Gérard Mourou (người Pháp) và Donna Strickland (người Canada) nhận nửa giải thưởng còn lại cho phương pháp tạo ra những xung quang học siêu ngắn với cường độ mạnh. Kỹ thuật này có tên Khuếch đại xung laser cực ngắn hay CPA. Chùm laser sắc bén có thể cắt hoặc khoan lỗ qua nhiều vật liệu khác nhau với độ chính xác cực cao, ngay cả với vật chất sống. Kỹ thuật giúp thực hiện những ca phẫu thuật mắt cho hàng triệu người mỗi năm. Phát minh đoạt giải Nobel năm nay đã cách mạng hóa ngành vật lý laser, giúp giới nghiên cứu khám phá các đồ vật cực nhỏ và quá trình diễn ra siêu nhanh. Những thiết bị cực chính xác này giúp mở ra lĩnh vực nghiên cứu mới, có nhiều ứng dụng trong công nghiệp và y học.


Ba nhà khoa học nhận giải Nobel Vật lý 2018 (từ trái qua): Arthur Ashkin, Gerald Mourou và Donna Strickland. Ảnh: Nobel Prize.

Giải Nobel Vật lý năm 2017 trước đó đã được trao cho 3 nhà khoa học nghiên cứu tại Mỹ là Giáo sư Rainer Weiss (người Đức) của Viện Công nghệ Massachusetts, Barry C. Barish và Kip S. Thorne (người Mỹ) của Viện Công nghệ California. Giải Nobel được trao cho các nhà khoa học vì thành tựu khám phá và quan sát trực tiếp được sóng hấp dẫn, những gợn sóng trong kết cấu không - thời gian đã được Albert Einstein đưa ra giả thiết về sự tồn tại nhưng chưa từng được quan sát. Trước đó, ngày 1/10, giải thưởng Nobel Y học 2018 đã được trao cho hai nhà khoa học Mỹ và Nhật là James P Aliison (70 tuổi) và Tasuku Honjo (76 tuổi) vì những nghiên cứu của họ về liệu pháp điều trị ung thư. Tiếp sau giải Y học, Vật lý, giải Nobel Hóa học sẽ được trao vào ngày 3/10. Sau đó, giải thưởng Nobel Hòa bình sẽ được Ủy ban Nobel Na Uy công bố vào ngày 5/10. Giải thưởng kinh tế sẽ được Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển công bố và trao tặng vào ngày 8/10. Năm nay, giải thưởng Nobel văn học không được trao do những bê bối liên quan đến Viện Hàn lâm Thụy Điển, cơ quan trao giải này. Được biết, mỗi giải thưởng Nobel bao gồm một Huy chương Vàng, một Giấy chứng nhận và số tiền thưởng trị giá 9 triệu kronor Thụy Điển, tương đương 1 triệu USD.

Đăng Mạnh (Theo Phununews)

TIN TỨC